Mỗi đứa trẻ khi cất tiếng khóc chào đời đều mang theo niềm hy vọng, niềm hạnh phúc rất lớn của gia đình và xã hội. Ai cũng mong con mình sinh ra khỏe mạnh, phát triển bình thường, lớn lên trong yêu thương và đủ đầy. Tuy nhiên, thực tế cho thấy vẫn còn những trường hợp trẻ mắc bệnh bẩm sinh, rối loạn chuyển hóa hoặc dị tật di truyền mà gia đình không hề biết trước. Chính vì vậy, sàng lọc trước sinh và sàng lọc sơ sinh là giải pháp khoa học, hiện đại và nhân văn nhằm bảo vệ tương lai của trẻ ngay từ những ngày đầu tiên của cuộc sống.
Sàng lọc trước sinh là việc thực hiện các xét nghiệm, siêu âm, kiểm tra cần thiết trong quá trình mang thai để phát hiện sớm nguy cơ thai nhi mắc một số bệnh lý bẩm sinh phổ biến. Thông qua các phương pháp như siêu âm hình thái học, xét nghiệm máu, các kỹ thuật sàng lọc hiện đại, bác sĩ có thể đánh giá nguy cơ bất thường nhiễm sắc thể, dị tật ống thần kinh và nhiều vấn đề khác. Mỗi bạn trẻ nên khám tiền hôn nhân và khám trước khi mang thai để phát hiện sớm bất thường nhiễm sắc thể và bệnh lý di truyền đơn gen. Khi đã mang thai, cần tuyệt đối tuân thủ lịch tầm soát để nhận diện sớm dị tật ngay từ trong bụng mẹ. Nếu phát hiện nguy cơ cao, thai phụ sẽ được tư vấn, theo dõi và can thiệp kịp thời, hạn chế tối đa hậu quả đáng tiếc.
Bên cạnh đó, sàng lọc sơ sinh được thực hiện ngay sau khi trẻ chào đời, thường bằng phương pháp lấy máu gót chân trong 24–72 giờ đầu. Đặc biệt, giai đoạn 24 – 48 giờ sau sinh là “thời điểm vàng” để lấy máu gót chân phát hiện rối loạn bẩm sinh mà mắt thường không thấy được. Xét nghiệm đơn giản này có thể phát hiện sớm một số bệnh rối loạn nội tiết, rối loạn chuyển hóa bẩm sinh. Đây là những bệnh nếu không được điều trị kịp thời có thể gây chậm phát triển trí tuệ, thể chất, thậm chí để lại di chứng suốt đời. Nhưng nếu được phát hiện sớm và can thiệp đúng cách, trẻ hoàn toàn có thể phát triển khỏe mạnh như bình thường.
Điều cần nhấn mạnh là sàng lọc không phải để gây lo lắng, càng không phải là gánh nặng, mà là hành động chủ động phòng ngừa. Chi phí thực hiện không lớn so với giá trị lâu dài mà nó mang lại. Một quyết định đúng đắn của cha mẹ hôm nay có thể giúp con tránh khỏi những thiệt thòi cả cuộc đời. Sàng lọc trước sinh và sơ sinh còn góp phần nâng cao chất lượng dân số, giảm gánh nặng cho gia đình và xã hội.
Một thế hệ khỏe mạnh chính là nền tảng cho sự phát triển bền vững của đất nước. Sàng lọc và tầm soát trước sinh, sơ sinh không chỉ là trách nhiệm của mỗi cá nhân mà còn là nghĩa vụ đối với thế hệ tương lai. Mỗi hành động chủ động hôm nay chính là cam kết vững chắc cho một tương lai khỏe mạnh và phát triển toàn diện./.
