Hiện nay nhu cầu đặt cỗ ăn uống trong tiệc cưới, liên hoan, hội họp của người tiêu dùng tăng cao, để đáp ứng với dịch vụ ăn sẵn, tiện lợi này, tại các địa phương đã xuất hiện nhiều cơ sở chế biến cung cấp món ăn theo nhu cầu của khách hàng được gọi là (chế biến suất ăn sẵn, hoặc nấu cỗ lưu động). Các cơ sở này hoạt động với nhiều hình thức như: Chế biến các món ăn tại cơ sở, sau đó bao gói kín rồi chuyển đến các gia đình đặt cỗ, hoặc nguyên liệu thực phẩm được tập kết và sơ chế, chế biến, chia thức ăn tại gia đình đặt cỗ do tính tiện lợi và tiết kiệm được nhiều thời gian.
Tuy nhiên, loại hình dịch vụ này đang gây nguy cơ cao mất an toàn vệ sinh thực phẩm, dễ phát sinh các vụ ngộ độc thực phẩm tập thể nhiều người mắc tại các tổ chức, hộ gia đình. Do đặc thù của dịch vụ nấu ăn lưu động là không có địa điểm cố định, các cơ sở này thường sơ chế nguyên liệu trước khi vận chuyển đến nơi tổ chức đám tiệc, trong quá trình vận chuyển thực phẩm rất dễ bị nhiễm bẩn do thực phẩm sống chín để lẫn lộn, dụng cụ bảo quản không đảm bảo vệ sinh và không được che đậy kín, các dụng cụ chuyên chở thực phẩm không đủ tiêu chuẩn; không có dụng cụ chứa đựng, xe vận chuyển thực phẩm chuyên dụng.
Có cầu ắt có cung, dịch vụ nấu ăn lưu động ngày càng phát triển bởi nó xuất phát từ chính nhu cầu của người dân và cũng không thể phủ nhận sự tiện ích từ dịch vụ này mang lại. Song, để khống chế không để ngộ độc thực phẩm xảy ra tại các bữa ăn tập trung đông người nguy cơ tiềm ẩn từ dịch vụ này, các hộ gia đình, cá nhân, cơ quan đơn vị tổ chức, người có nhu cầu thuê nâu ăn cần lựa chọn những cơ sở cung cấp dịch vụ nấu cỗ lưu động, chế biến suất ăn sẵn cam kết đảm bảo đầy đủ các điều kiện An toàn vệ sinh thực phẩm. Các cơ sở thực hiện kinh doanh thực phẩm cần nghiêm túc chú trọng đến vấn đề an toàn thực phẩm và thực hiện tốt các yêu cầu như:
Cơ sở vật chất, trang thiết bị, dụng cụ và người trực tiếp chế biến món ăn tuân thủ theo các yêu cầu quy định pháp luật.
– Thực hiện cam kết An toàn thực phẩm đối với cơ sở không có giấy phép kinh doanh/ Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP đối với cơ sở có giấy phép kinh doanh.
– Thực phẩm sử dụng phải có nguồn gốc rõ ràng, có ghi chép nguồn gốc thực phẩm và quá trình chế biến. Sử dụng phụ gia thực phẩm phải được bao gói và trong danh mục cho phép của Bộ y tế.
– Nước sử dụng trong ăn uống phải được sản xuất từ nguồn nước phù hợp với Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.
– Có đầy đủ sổ sách ghi chép việc thực hiện chế độ kiểm thực 3 bước theo hướng dẫn của Bộ Y tế; có đủ dụng cụ lưu mẫu thức ăn, tủ bảo quản mẫu thức ăn lưu và bảo đảm chế độ lưu mẫu thực phẩm tại cơ sở ít nhất là 24 giờ kể từ khi suất ăn sẵn được chế biến xong.
– Có đủ trang thiết bị chế biến, chia, gắp, chứa đựng thức ăn. Trang bị găng tay sạch sử dụng một lần khi tiếp xúc trực tiếp với thức ăn chín; Thức ăn chín phải được bao phin khi chia thức ăn chín được bày trên bàn, giá kệ cao trên 60cm.
– Bảo đảm an toàn thực phẩm trong vận chuyển thực phẩm ăn ngay:
+ Thiết bị chứa đựng suất ăn sẵn, thực phẩm ăn ngay phải ngăn cách với môi trường xung quanh, tránh sự xâm nhập của bụi, côn trùng và phù hợp với kích thước thực phẩm được vận chuyển;
+ Thiết bị vận chuyển chuyên dụng, dụng cụ, bao bì chứa đựng tiếp xúc trực tiếp với suất ăn sẵn, thực phẩm ăn ngay phải được chế tạo bằng vật liệu không làm ô nhiễm thực phẩm và dễ làm sạch; phải bảo đảm vệ sinh sạch sẽ trước, trong và sau khi vận chuyển suất ăn sẵn, thực phẩm ăn ngay;
+ Trang thiết bị, dụng cụ vận chuyển suất ăn sẵn, thực phẩm ăn ngay không được chứa cùng với hàng hoá độc hại hoặc gây nhiễm chéo ảnh hưởng đến chất lượng, an toàn thực phẩm.
+ Thời gian bảo quản, vận chuyển suất ăn sẵn, thực phẩm ăn ngay từ khi chế biến xong đến khi ăn không quá 2 giờ.
– Chủ cơ sở và người trực tiếp chế biến thực phẩm có kiến thức về ATTP, khám sức khỏe định kỳ theo quy định.
– Người tham gia chế biến nấu cỗ không mắc các ngoài da (mụn, nhọt, chín mé..), không mắc các bệnh cấp tính đường hô hấp và tiêu hóa (cúm, ho, ỉa chảy…). Thực hành vệ sinh cá nhân tốt: rửa tay trước khi chế biến thực phẩm, chia thức ăn chín. Móng tay ngắn, không đeo nhẫn, vòng tay khi chế biến thực phẩm. Sử dụng găng tay sạch một lần, dụng cụ khi chia thức ăn chín.
