Khi được chẩn đoán mắc đái tháo đường thai kỳ, nhiều thai phụ thường rơi vào trạng thái lo lắng. Không ít người cho rằng để kiểm soát đường huyết tốt thì cần phải kiêng hoàn toàn tinh bột, thậm chí loại bỏ các thực phẩm chứa tinh bột khỏi thực đơn hàng ngày.
Tuy nhiên, đây là một quan niệm sai lầm, bởi việc loại bỏ hoàn toàn tinh bột không những không giúp kiểm soát bệnh hiệu quả mà còn có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe của cả mẹ và thai nhi.
KIÊNG TINH BỘT HOÀN TOÀN GÂY HẬU QUẢ GÌ?
Đái tháo đường thai kỳ là tình trạng rối loạn dung nạp đường xuất hiện trong thời gian mang thai, thường được phát hiện ở tam cá nguyệt thứ hai hoặc thứ ba. Khi đó, lượng đường trong máu của thai phụ tăng cao hơn mức bình thường.
Nguyên nhân chủ yếu là do sự thay đổi nội tiết trong thai kỳ. Các hormone từ nhau thai làm giảm hiệu quả hoạt động của insulin – hormone có nhiệm vụ điều hòa đường huyết. Khi insulin hoạt động kém, đường trong máu tăng cao và dẫn đến bệnh.
Ngoài ra, một số yếu tố nguy cơ có thể làm tăng khả năng mắc bệnh gồm:
-
Thừa cân, béo phì trước khi mang thai
-
Tiền sử gia đình có người mắc đái tháo đường
-
Mang thai trên 35 tuổi
-
Ít vận động, chế độ ăn uống chưa hợp lý
Khi mắc bệnh, nhiều thai phụ lo ngại tinh bột làm tăng đường huyết nên tự ý cắt giảm hoặc loại bỏ hoàn toàn các thực phẩm như cơm, bún, bánh mì, khoai, ngũ cốc…
Tuy nhiên, việc này có thể gây ra nhiều hệ lụy:
-
Cơ thể phải chuyển sang sử dụng chất béo để tạo năng lượng, sinh ra thể ketone
-
Tích tụ ketone có thể dẫn đến nhiễm toan ceton – tình trạng nguy hiểm
-
Thiếu năng lượng gây mệt mỏi, chóng mặt, giảm tập trung
-
Nguy cơ suy dinh dưỡng, giảm cân quá mức
-
Ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi, có thể gây thai chậm phát triển trong tử cung
Vì vậy, thai phụ không nên loại bỏ hoàn toàn tinh bột, mà cần điều chỉnh lượng ăn phù hợp.
THAI PHỤ MẮC ĐÁI THÁO ĐƯỜNG NÊN ĂN NHƯ THẾ NÀO?
Mỗi thai phụ có nhu cầu dinh dưỡng khác nhau, do đó chế độ ăn cần được xây dựng phù hợp từng người. Việc áp dụng chế độ ăn khoa học sẽ giúp kiểm soát đường huyết hiệu quả và đảm bảo thai kỳ an toàn.
1. Lựa chọn tinh bột tốt, ăn lượng hợp lý
Nên ưu tiên các loại tinh bột hấp thu chậm như:
-
Gạo lứt
-
Ngũ cốc nguyên hạt
-
Bánh mì nguyên cám
-
Khoai lang
-
Yến mạch
Các thực phẩm này giàu chất xơ, giúp đường hấp thu chậm, hạn chế tăng đường huyết sau ăn.
Bên cạnh đó:
-
Nên chia nhỏ 5–6 bữa ăn mỗi ngày
-
Không ăn quá nhiều trong một bữa
-
Kết hợp tinh bột với đạm và rau xanh
2. Vận động thể chất hợp lý
Các hoạt động nhẹ nhàng như:
-
Đi bộ
-
Yoga cho bà bầu
Giúp cơ thể sử dụng glucose hiệu quả, hỗ trợ kiểm soát đường huyết. Thai phụ cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi tập luyện.
3. Theo dõi sức khỏe định kỳ
-
Kiểm tra đường huyết thường xuyên
-
Theo dõi hiệu quả chế độ ăn
-
Tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định dùng thuốc hoặc insulin để đảm bảo an toàn cho thai kỳ.
Thai phụ không nên quá lo lắng khi mắc đái tháo đường thai kỳ. Phần lớn các trường hợp có thể kiểm soát tốt bằng chế độ ăn uống và lối sống lành mạnh. Sau sinh, nhiều phụ nữ có thể trở lại mức đường huyết bình thường.
Điều quan trọng là:
-
Giữ tâm lý thoải mái
-
Tuân thủ hướng dẫn của cán bộ y tế
-
Xây dựng chế độ dinh dưỡng hợp lý
Trạm Y tế xã Hạ Bằng khuyến cáo: Thai phụ cần khám thai định kỳ, theo dõi sức khỏe chặt chẽ để đảm bảo một thai kỳ an toàn – khỏe mạnh cho cả mẹ và bé.
